ସାଧାରଣ ଜନତା ଓ ବେକାର ଯୁବବର୍ଗ ଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସଞ୍ଚୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |

 

ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ସରକାରୀ ଚାକିରି ପାଇଁ ନୁହେଁ : ସାଧାରଣ ଜନତା ଓ ବେକାର ଯୁବବର୍ଗ ଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସଞ୍ଚୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |

ଏକ ସମାଜର ପ୍ରକୃତ ବିକାଶ କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ରାସ୍ତା, କାରଖାନା କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଦ୍ୱାରା ମାପାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହା ମାପାଯାଏ ଏହି କଥାରୁ ଯେ, ସେହି ସମାଜର ସାଧାରଣ ଲୋକ, ଦୈନିକ ଶ୍ରମିକ, କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀ, ବେକାର ଯୁବକ ଏବଂ ଅସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ରର କର୍ମଚାରୀ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି।

ଭାରତର ବାସ୍ତବତାକୁ ଦେଖିଲେ ଏକ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ନଜରକୁ ଆସେ। ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ କିମ୍ବା ପେନସନ ପାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ରହିଥାଏ। ପ୍ରତି ମାସରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆୟ, ଅବସର ପରେ ପେନସନ, ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସୁବିଧା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଅଧିକ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ କରିଥାଏ।

କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟପଟେ, ଜଣେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ, ଅସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ରର ଶ୍ରମିକ କିମ୍ବା ବେକାର ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ରୋଜଗାର ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଅନେକ ସମୟରେ ଏକ ଦୂର ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ଲାଗେ।

ସରକାରୀ ଚାକିରି ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା

ଭାରତରେ ସରକାରୀ ଚାକିରି ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ କେବଳ ବେତନ ନୁହେଁ। ବରଂ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା।

ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ସାଧାରଣତଃ ପାଇଥାନ୍ତି—

ନିୟମିତ ବେତନ,

ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା,

ପଦୋନ୍ନତିର ସୁଯୋଗ,

ପେନସନ କିମ୍ବା ଅବସରକାଳୀନ ତହବିଲ,

ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା,

ପରିବାର ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନ ନୁହେଁ, ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦେଇଥାଏ।

ସାଧାରଣ ଜନତାର ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର

ଅନ୍ୟପଟେ ଅସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦୈନିକ ଆୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।

ଯଥା—

ଚାଷୀ,

ଦୈନିକ ମଜୁରିଆ,

କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀ,

ଅଟୋ କିମ୍ବା ଟ୍ୟାକ୍ସି ଚାଳକ,

ରାସ୍ତାକଡ଼ର ଦୋକାନୀ,

ଘରୋଇ କାର୍ମିକ,

ବେସରକାରୀ କମ୍ପାନୀର ଅସ୍ଥାୟୀ କର୍ମଚାରୀ।

ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ନିୟମିତ ସଞ୍ଚୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ରୋଜଗାର ଥାଏ ସେତେବେଳେ ଆୟ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଅସୁସ୍ଥତା, ବୟସ ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା କାମ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ।

ବେକାରୀ କେବଳ ରୋଜଗାରର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ

ବେକାରୀର ଅର୍ଥ କେବଳ ଚାକିରି ନ ମିଳିବା ନୁହେଁ। ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି—

ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତି ଅନିଶ୍ଚିତତା,

ସଞ୍ଚୟର ଅଭାବ,

ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଭୟ,

ପରିବାର ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ,

ସାମାଜିକ ଅସମାନତା।

ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ସଞ୍ଚୟ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି, ତେବେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇପାରନ୍ତି।

ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ  ପହଞ୍ଚୁଛି କି?

ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ସଞ୍ଚୟ ଓ ପେନସନ ଯୋଜନା ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଅନେକ ସମୟରେ—

ଲୋକମାନେ ସଚେତନ ନୁହନ୍ତି,

ନିୟମିତ ଜମା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ,

ଦୈନିକ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ସମସ୍ତ ଆୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଯାଏ,

ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଯୋଜନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କମ୍ ଥାଏ।

ଏହା ଫଳରେ ଅନେକ ଯୋଜନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇପାରୁନାହିଁ।

ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସଞ୍ଚୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି କି?

ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀତିଗତ ପ୍ରଶ୍ନ।

କେତେକ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଛୋଟ ପରିମାଣର ଦୀର୍ଘମିଆଦି ସଞ୍ଚୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହେ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ କମିପାରେ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ—

ପ୍ରତିମାସ ଛୋଟ ପରିମାଣର ପେନସନ ସଞ୍ଚୟ,

ଅସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ତହବିଲ,

ନିୟମିତ ବୀମା ସୁରକ୍ଷା,

ଜରୁରୀକାଳୀନ ସଞ୍ଚୟ ଖାତା,

ଦୀର୍ଘମିଆଦି ବିନିଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ।

ଏହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭବିଷ୍ୟତରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସରକାର ଉଭୟଙ୍କ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ କମାଇପାରେ।

ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷ

୧. ସଞ୍ଚୟର ଅଭ୍ୟାସ ଗଠନ

ଅନେକ ଲୋକ ଆୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ନିୟମିତ ଛୋଟ ସଞ୍ଚୟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବଡ଼ ସହାୟତା ହୋଇପାରେ।

୨. ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା

ପେନସନ ପରି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ନିୟମିତ ଆୟ ମିଳିପାରେ।

୩. ପରିବାର ଉପରେ ଚାପ କମିବ

ବୃଦ୍ଧ ବାପା-ମାଆଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କମିପାରେ।

୪. ସାମାଜିକ ସମାନତା

କେବଳ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ନୁହେଁ, ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ପାଇପାରିବେ।

କିନ୍ତୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର କିଛି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ରହିଛି

ବାସ୍ତବତାକୁ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆୟ ସମାନ ନୁହେଁ।

ଜଣେ ଦୈନିକ ମଜୁରିଆଙ୍କ ପାଇଁ ଆଜିର ଖାଦ୍ୟ ହିଁ ପ୍ରାଥମିକତା ହୋଇପାରେ। ସେହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସଞ୍ଚୟ କେବେ କେବେ ଅତିରିକ୍ତ ବୋଝ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

ତେଣୁ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଲେ ତାହା—

ଆୟ ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଉଚିତ,

ନମନୀୟ ହେବା ଉଚିତ,

ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗ ରହିବା ଉଚିତ,

ଗରିବ ବର୍ଗ ପାଇଁ ବିଶେଷ ସହାୟତା ରହିବା ଉଚିତ।

ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ସରକାରର ଦାୟିତ୍ୱ କି?

ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସନ୍ତୁଳିତ ହେବା ଦରକାର।

ଏକପଟେ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା। ଅନ୍ୟପଟେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି।

ଅଳ୍ପ ଆୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ନିୟମିତ ସଞ୍ଚୟର ଅଭ୍ୟାସ ଗଠନ ହୁଏ, ତେବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ଏହାର ଭଲ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ଭବିଷ୍ୟତରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ?

ଏକ ନୀତିଗତ ଆଲୋଚନା ଭାବରେ କିଛି ଧାରଣା ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ—

ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଦୀର୍ଘମିଆଦି ସଞ୍ଚୟ ଖାତା।

ଅସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ରର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ପେନସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା।

ସରକାର ଓ ବ୍ୟକ୍ତି ମିଳିତ ଅବଦାନ ଆଧାରିତ ତହବିଲ।

ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରୁ ଆର୍ଥିକ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଞ୍ଚୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଷୟରେ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ।

ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ସ୍ୱନିଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନିବେଶ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା।

ପରିଶେଷରେ

ଏକ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି କେବଳ ଉଚ୍ଚ ଆୟ କରୁଥିବା ବର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ବରଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମାପାଯାଏ।

ବାସ୍ତବ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିଲେ, ସରକାରୀ ଚାକିରି କିମ୍ବା ପେନସନ ପାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଜୀବନ ବିତାଇପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଜନତା, ବେକାର ଯୁବକ ଓ ଅସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ରର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇ ରହିଛି।

ସେହିପାଇଁ ଏକ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସଞ୍ଚୟ, ପେନସନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ କେବଳ ଏକ ବିଶେଷ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ସୀମିତ ନ ରହି ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିବ। ତେବେ ହିଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦିରେ ଆର୍ଥିକ ଅସମାନତା କମିପାରିବ ଏବଂ ସମାଜର ଅଧିକ ଲୋକ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତି ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ହୋଇପାରିବେ।

ଶେଷରେ କୁହାଯାଇପାରେ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବିରୋଧରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର କେବଳ ଆୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିୟମିତ ସଞ୍ଚୟ, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ସୁଚିନ୍ତିତ ଯୋଜନା।