ଯୁବ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଭାରତ ଦକ୍ଷତାର ବିକାଶ ଅଭିମୁଖେି ଅଗ୍ରସର।

ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଯୁବ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହି ବିଶାଳ ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଯଦି ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଦକ୍ଷତା ଓ ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ସେମାନେ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନୂତନ ଭାବରେ ଆଗକୁ ନେଇପାରିବେ। ଏହି କାରଣରୁ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶକୁ ଆଜିର ସମୟରେ ଜାତୀୟ ବିକାଶର ମୂଳ ଆଧାର ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

                                                             

ଭାରତକୁ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଏକ 'ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର' ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯୁବଶକ୍ତିଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶକୁ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପ୍ରକାଶିତ "କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥରୁ କୌଶଳପଥ" ରିପୋର୍ଟ ଭାରତର ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଯାତ୍ରାକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଖାଇଛି। ଏହା କେବଳ ଚାକିରି ମିଳିବାର ଉପାୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭର, ନବସୃଜନଶୀଳ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା ପାଇଁ ସକ୍ଷମ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ।

ଭାରତୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଭାଷା ଦକ୍ଷତା ଓ ସର୍ଟିଫିକେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଦେଶରେ ଉଚ୍ଚ ବେତନର ଚାକିରି ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର "Skill Capital" ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।

ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଓ ଉଦ୍ୟୋଗିତାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ

କେବଳ ଚାକିରି ନୁହେଁ, ବରଂ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ନିଜର ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ଦିଆଯାଉଛି। Startup India, Stand-Up India, Mudra Loan ଭଳି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁବ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଉଛନ୍ତି।

ଦକ୍ଷତା ସହ ଉଦ୍ୟୋଗିତାର ସମନ୍ୱୟ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ଅଧିକ ଗତିଶୀଳ କରିବ।

ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ଆଜିର ଯୁଗରେ କେବଳ ଶିକ୍ଷାଗତ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ। ଶିଳ୍ପ, ସେବା, ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI), ରୋବୋଟିକ୍ସ, ଡ୍ରୋନ୍, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, ଗ୍ରୀନ୍ ଏନର୍ଜି ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାରିକ ଦକ୍ଷତାର ଚାହିଦା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି। ତେଣୁ ଶିକ୍ଷା ସହ ଦକ୍ଷତାର ସମନ୍ୱୟ ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା ପାଲଟିଛି।

ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁବମାନେ କେବଳ ଚାକିରି ପାଇବେ ନୁହେଁ, ସ୍ୱୟଂ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ହୋଇ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ। ଏହା ଦେଶର ବେକାରି ହ୍ରାସ ସହ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ।

କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ କୌଶଳ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା

କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥରୁ କୌଶଳପଥ"ର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ ସହିତ ଦକ୍ଷତା ଅର୍ଜନ କରି ଦେଶର ବିକାଶରେ ସହଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତୁ। ବିକଶିତ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ ସେତେବେଳେ ସାକାର ହେବ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁବକ ନିଜ କ୍ଷମତାକୁ ଉନ୍ନତ କରି ଉତ୍ପାଦନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗଦେବେ।

ଏହି ନୀତି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ, ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭର କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ

ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ସେଥିରୁ କିଛି ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ—

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୌଶଳ ବିକାଶ ଯୋଜନା (PMKVY)

ସ୍କିଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମିଶନ

ଜନ ଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାନ

ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷୁତା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଯୋଜନା (NAPS)

ଆଇଟିଆଇ (ITI)ର ଆଧୁନିକୀକରଣ

Skill Hubs ଓ Skill India Digital Platform

WorldSkills ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଯୁବକ-ଯୁବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।

ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ନୂଆ ଦକ୍ଷତା

ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଚାକିରିର ପ୍ରକୃତି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଦଳୁଛି। AI, Machine Learning, Cyber Security, Data Analytics, Cloud Computing, Drone Technology, 3D Printing, Electric Vehicles ଓ Renewable Energy ପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।

ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଆଗୁଆ ଭାବରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଏହା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ଡିଜିଟାଲ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଅଧିକ ସକ୍ତିଶାଳୀ କରିବ।

ମହିଳା ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ

ରିପୋର୍ଟରେ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଯୁବକ-ଯୁବତୀଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ସିଲେଇ, ଫ୍ୟାଶନ୍ ଡିଜାଇନ୍, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ଡିଜିଟାଲ ସେବା, ଇ-କମର୍ସ, ଡ୍ରୋନ୍ ପରିଚାଳନା ଓ ଉଦ୍ୟୋଗିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଉଛି।

ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ Skill Centres ସ୍ଥାପନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବକମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇ ରୋଜଗାର ସୁଯୋଗ ହାସଲ କରିପାରୁଛନ୍ତି।

ଶିଳ୍ପ ସହ ଶିକ୍ଷାର ସମନ୍ୱୟ

ବର୍ତ୍ତମାନ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ସଂଯୋଗ କରାଯାଉଛି। ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ପାର୍ଟନରଶିପ୍, Apprenticeship, Internship ଏବଂ On-the-Job Training ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ବାସ୍ତବ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଉଛନ୍ତି।ଏହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଚାକିରି ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ବଢ଼ୁଛି।

ଚାକିରି  ଓ ବଜାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ଭବିଷ୍ୟତର ଆହ୍ୱାନ

ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ସତ୍ତ୍ୱେ କିଛି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରର ବିସ୍ତାର, ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଗୁଣବତ୍ତା, ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ନିୟମିତ ଅପଡେଟ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଏହା ସହିତ ଡିଜିଟାଲ ବିଭାଜନ କମାଇବା, ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସହ ତାଳମେଳ ରଖି ପାଠ୍ୟକ୍ରମକୁ ଅପଡେଟ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନର ପ୍ରାଥମିକତା ହେବ।

"କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥରୁ କୌଶଳପଥ" କେବଳ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ଯୁବଶକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗଦର୍ଶନ। ବିକଶିତ ଭାରତର ସ୍ୱପ୍ନ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା, ନବସୃଜନ, ଉଦ୍ୟୋଗିତା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ସମନ୍ୱୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।

ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁବକ-ଯୁବତୀ ନିଜ କ୍ଷମତାକୁ ଉନ୍ନତ କରି ଦେଶର ଉନ୍ନତିରେ ସହଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ, ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଏବଂ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସାକାର ହେବ। ଦକ୍ଷତା ହେଉଛି ଆଗାମୀ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଯୁବଶକ୍ତି ହେଉଛି ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରକୃତ ଚାଳକ।

Source:-Press Information Bureau।

Rewrite AI Assisted,     (AI generated photo)