"ଯେଉଁ ମାନେ କିଛି ବି ଶିଖିନାହାନ୍ତି", ସେମାନେ ଶିଖାଇବେ କଣ?

 

ଗାଁର ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ବରଗଛ ତଳେ ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଅନେକ ଲୋକ ବସୁଥିଲେ। କେହି ଚାଷୀ, କେହି ଦୋକାନୀ, କେହି ଛାତ୍ର। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଯୁବକ ଥିଲା, ନାମ ଅମର । ସେ ପ୍ରତିଦିନ ମୋବାଇଲରେ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ଦେଖୁଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଉପଦେଶ ସବୁକୁ ଶୁଣାଉଥିଲା।

"ସଫଳତା ପାଇବାକୁ କେବଳ ବଡ଼ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖ।"

"ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।"

"ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ନିଜ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ।"

ଏପରି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅନେକ ଲୋକ ହାତତାଳି ଦେଉଥିଲେ। କାରଣ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣିବାକୁ ଭଲ ଲାଗୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଗାଁର ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ କାରିଗର,ବୁଦ୍ଧିରାମ  ବାବୁ, ସବୁବେଳେ ଚୁପଚାପ ବସି ରହୁଥିଲେ।

ଦିନେ ଅମର  ପଚାରିଲା, "ବାବୁ, ଆପଣ କେବେ ମୋ କଥାର ପ୍ରଶଂସା କରୁନାହାନ୍ତି କାହିଁକି?"

ବୁଦ୍ଧିରାମ  ବାବୁ ହସି କହିଲେ, "କଥା ଭଲ କି ଖରାପ, ତାହା ମୁଁ ଦେଖେନି। ମୁଁ ଦେଖେ, ସେ କଥା କାମରେ କେତେ ଦୂର ଚାଲିପାରିବ।"

ଅମର  କହିଲା, "ଏବେ ଜ୍ଞାନର ଯୁଗ। ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ମଣିଷର ଜୀବନ ବଦଳାଇଦେଇପାରେ।"

ବୁଦ୍ଧିରାମ  ବାବୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ପରଦିନ ସକାଳେ ସେ ଅମର କୁ ନିଜ କାରଖାନାକୁ ଡାକିଲେ।

ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଭଙ୍ଗା ହଳ ପଡ଼ିଥିଲା।

ବୁଦ୍ଧିରାମ  ବାବୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ତ ବହୁତ ଜ୍ଞାନ ଶୁଣିଛ। ଏହି ହଳକୁ ଠିକ୍ କର।"

ଅମର  ହସିଲା। କହିଲା, "ମୁଁ ଲୁହା କାମ ଜାଣେନି।"

"ତାହେଲେ ଚାଷ କର।"

"ସେଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାଣେନି।"

"ଠିକ୍ ଅଛି, କାଠ କାଟ।"

"ସେ କାମ ମଧ୍ୟ ଶିଖିନାହିଁ।"

ବୁଦ୍ଧିରାମ ବାବୁ ଧୀରେ କହିଲେ, "ଯେଉଁ କାମ କରିନାହିଁ, ସେ କାମ ବିଷୟରେ ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କହିବା ସହଜ। କିନ୍ତୁ କାମ କରିବା ବେଳେ ବୁଝାପଡ଼େ, ବାସ୍ତବତା କେତେ କଠିନ।"

ଅମର କଥାଟିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲା ନାହିଁ।

କିଛି ଦିନ ପରେ ଗାଁରେ ଜଳ ଅଭାବ ହେଲା। ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ଅମର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ପଢ଼ିଲା—

"ସମସ୍ୟାକୁ ଦେଖନି, ସମାଧାନକୁ ଦେଖ।"

ସେ ଏହାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଣାଇଲା। କିନ୍ତୁ ଗାଁର କୂଅଁ ଶୁଖିଯାଇଥିଲା। ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପାଣି ଦରକାର ଥିଲା, ବାକ୍ୟ ନୁହେଁ।

ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିରାମ ବାବୁ ଓ କିଛି ଚାଷୀ କୁଦାଳ ନେଇ ଶୁଖିଯାଇଥିବା ନାଳକୁ ସଫା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତିନି ଦିନ ପରିଶ୍ରମ ପରେ ପାଣି ଆସିଗଲା।

ଅମର ପଚାରିଲା, "ଆପଣମାନେ କାହିଁକି କୌଣସି ପ୍ରେରଣାଦାୟକ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ?"

ବୁଦ୍ଧିରାମ ବାବୁ କହିଲେ, "ତୃଷାର୍ତ୍ତ ମଣିଷକୁ ପାଣି ଦରକାର। ଉପଦେଶ ନୁହେଁ।"

ସମୟ ବିତିଗଲା।

ଅମର ସହରକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ସେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିଲା, ଯେଉଁମାନେ କେବେ ବ୍ୟବସାୟ କରିନାହାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବସାୟର ଗୁରୁ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି; କେବେ ଗୋଟିଏ ବହି ଲେଖିନାହାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଛନ୍ତି; କେବେ ଗଛ ଲଗାଇନାହାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ପରିବେଶ ବଞ୍ଚାଇବାର ଲମ୍ବା ଭାଷଣ ଦେଉଛନ୍ତି।

ସେ ବୁଝିପାରୁନଥିଲା, ଏତେ ଜ୍ଞାନ ଆସୁଛି କେଉଁଠାରୁ।

ଦିନେ ସେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲା, "ଆଜିକାଲି ସବୁଠି ଉପଦେଶ। କିନ୍ତୁ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଶାନ୍ତି କାହିଁକି ବଢ଼ୁନାହିଁ?"

ବୃଦ୍ଧ କହିଲେ, "କାରଣ ଉପଦେଶ ଦେବାର ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଅନୁଭବ ହାସଲ କରିବାର ମୂଲ୍ୟ ଅଛି। ଯିଏ ଦଶ ବର୍ଷ ଲାଗି ଗୋଟିଏ କାମ ଶିଖିଛି, ସେ କମ୍ କଥା କହିଥାଏ। ଯିଏ କିଛି ଶିଖିନାହିଁ, ସେ ସବୁ ବିଷୟରେ ମତ ଦେଇଥାଏ।"

ଅମର ପଚାରିଲା, "ତାହେଲେ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ବାକ୍ୟ ସବୁ ଭୁଲ?"

ବୃଦ୍ଧ କହିଲେ, "ନା। କିନ୍ତୁ ବାକ୍ୟ ଓ ବାସ୍ତବତା ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ଅଛି। ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ହେଉଛି ମାନଚିତ୍ର, ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ।"

ଏହି କଥା ଅମରର ମନକୁ ଛୁଇଁଗଲା।

ସେ ଗାଁକୁ ଫେରିଆସିଲା। ଏଥର ସେ ଉପଦେଶ ଦେବା ବଦଳରେ ବୁଦ୍ଧିରାମ ବାବୁଙ୍କ ସହ କାମ ଶିଖିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଲୁହା ଗଳାଇବା, କାଠ ଘଷିବା, ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଯନ୍ତ୍ର ମରାମତି କରିବା—ସବୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶିଖିଲା।

ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ଗାଁର ଜଣେ ଛୋଟ ପିଲା ପଚାରିଲା, "ଦାଦା, ସଫଳତାର ରହସ୍ୟ କଣ?"

ଅମର କିଛି ସମୟ ଚୁପ୍ ରହିଲା। ପରେ କହିଲା,

"ମୁଁ ବଡ଼ ବଡ଼ କଥା କହିପାରିବି। କିନ୍ତୁ ସେଥିରୁ ତୁମର କିଛି ଲାଭ ହେବ ନାହିଁ। ମୁଁ ଯାହା ଜାଣିଛି, ସେହିଟା କହୁଛି—ପ୍ରଥମେ କାମ ଶିଖ, ପରେ ମତ ଦିଅ। ପ୍ରଥମେ ଚାଲ, ପରେ ରାସ୍ତା ଦେଖାଅ। ପ୍ରଥମେ ପରିଶ୍ରମ କର, ପରେ ସଫଳତାର କଥା କହ।"

ବୁଦ୍ଧିରାମ ବାବୁ ଦୂରରୁ ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେ ହସିଲେ।

ଅମର ପୁଣି କହିଲା,

"ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ଯାହା ଲେଖାଯାଏ, ସବୁ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୁନ୍ଦର ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। କେତେକ ବାକ୍ୟ ଫୁଲ ପରି ସୁନ୍ଦର, କିନ୍ତୁ ଫଳ ଦିଏ ନାହିଁ। କେତେକ ଲୋକ କେବଳ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବସାୟ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଜୀବନକୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଜୀବନର ନିୟମ ଲେଖନ୍ତି।"

"ଜଣେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ କଥାର ମୂଲ୍ୟ ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ଅଛି, ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କଥାର ମୂଲ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ଅଛି, ଜଣେ ଚାଷୀଙ୍କ କଥାର ମୂଲ୍ୟ ତାଙ୍କର ଫସଲରେ ଅଛି। ସେହିପରି, ଯେକୌଣସି ଉପଦେଶର ମୂଲ୍ୟ ତାହାର ବାସ୍ତବ ପ୍ରୟୋଗରେ ଅଛି।"

ଗାଁର ଲୋକମାନେ ଚୁପଚାପ ଶୁଣୁଥିଲେ।

ଶେଷରେ ବୁଦ୍ଧିରାମ ବାବୁ ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ କହିଲେ—

"କଥାର ଚମକ ଆଖିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ, କିନ୍ତୁ କାମର ଆଲୋକ ସମାଜକୁ ବଦଳାଏ। ଯିଏ କିଛି ଶିଖିନାହିଁ, ସେ ଉପଦେଶ ଦେଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଶିଖିଛି, ସେ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।"

ସେହିଦିନଠାରୁ ଅମର ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୁନ୍ଦର ବାକ୍ୟକୁ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ କରିବା ବନ୍ଦ କଲା। ସେ ଗୋଟିଏ ସରଳ ନିୟମ ମାନିଲା—

**"କୌଣସି କଥାକୁ ତାହାର ଶବ୍ଦ ଦେଖି ନୁହେଁ, ତାହାର ଫଳାଫଳ ଦେଖି ବିଚାର କର। କାରଣ ଦୁନିଆ କଳ୍ପନାରେ ନୁହେଁ, ଅନୁଭବ, ପରିଶ୍ରମ ଓ ବାସ୍ତବ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଚାଲେ।"

ଯେଉଁ ମାନେ କିଛି ବି ଶିଖିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିଖାଇବେ କଣ? ମନଭିତରେ ଆସୁଥିବା କିଛି ଅବାସ୍ତବ କଳ୍ପନାର ଉପାଦେଶାତ୍ମକ ବାକ୍ୟ ଧାରା ଲେଖିଦେଲେ ଦୁନିଆ ସେହି ଆଧାରରେ ଚାଲେନାହିଁ,