SIR ମାମଲାରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ନାଗରିକତ୍ୱ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ :-ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ।

ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ବାଦ ପଡ଼ିବା ମାତ୍ରରୁ ସେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତ୍ୱ ହରାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଧରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ବିଷୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପୁଣିଥରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ସଂଶୋଧନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ। କାହାର ନାଗରିକତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ଅଧିକାର କେବଳ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଛିବୋଲି ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

    

ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ 

ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ କାନ୍ତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଚାରପତି ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀ ଓ ବିଚାରପତି ଭି. ମୋହନାଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ସ୍ପେଶାଲ୍ ଇଣ୍ଟେନ୍ସିଭ୍ ରିଭିଜନ (SIR) ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ ଗୋପାଳ ସଙ୍କରନାରାୟଣନ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ, SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୪ ଲକ୍ଷ ଅପିଲ୍ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି। ମାତ୍ର ୩୮ ହଜାର ଅପିଲ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ସେଥିରୁ ପ୍ରାୟ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ମାମଲାରେ ଅପିଲ୍‌କାରୀମାନେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି।

ସେ ଆହୁରି ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ, ଅନେକ ଅପିଲ୍ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କିଛି ସରକାରୀ କଲ୍ୟାଣମୂଳକ ଯୋଜନାର ସୁବିଧା ଦିଆଯାଉନାହିଁ। ଏଥିରେ ସାର୍ବଜନୀନ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (PDS), ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଯୋଜନା ଏବଂ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାତି ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପ୍ରଦାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା କଥା ସେ କୋର୍ଟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଣିଥିଲେ।

ଏହା ଉପରେ ବିଚାରପତି ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ବିହାର SIR ମାମଲାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିସାରିଛନ୍ତି ଯେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାଗରିକତ୍ୱ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଯଦି କାହାର ନାଗରିକତ୍ୱକୁ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ଥାଏ, ତେବେ ସେହି ମାମଲାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇବା ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ଦାୟିତ୍ୱ। ନାଗରିକତ୍ୱ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନେବେ।

କୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ, ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ବାଦ ପଡ଼ିବା ଏବଂ ନାଗରିକତ୍ୱ ହରାଇବା ଦୁଇଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ବିଷୟ। ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ହୋଇପାରନ୍ତି।

ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଆହୁରି କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଅପିଲ୍‌ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସରକାରୀ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବା ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ। ଯେହେତୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଅପିଲ୍ ପରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି, ତେଣୁ ଅପିଲ୍ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଆବେଦନରେ ଅପିଲ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସହଜ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଭିଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଶୁଣାଣି, ଶୁଣାଣି ପୂର୍ବରୁ ସମୟମତେ ନୋଟିସ ପ୍ରଦାନ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅପିଲ୍‌ର ସମାଧାନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ବୁଝିବା ସୁବିଧା ପାଇଁ ସରଳ ଭାଷାରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଭଳି ଦାବି ରହିଛି।

ଏହା ସହିତ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଭିନ୍ନ ପରିସଂଖ୍ୟାନ, ଅପିଲ୍‌ର ସଂଖ୍ୟା ଓ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଆବେଦନରେ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଉତ୍ତରଦାୟୀତ୍ୱ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ମତ।ଶୁଣାଣି ଶେଷରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାକୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର SIR ସମ୍ପର୍କିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାମଲା ସହିତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ମୁଖ୍ୟ କଥା

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ବାଦ ପଡ଼ିବା ମାତ୍ରରୁ କାହାର ଭାରତୀୟ ନାଗରିକତ୍ୱ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ନାଗରିକତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କିତ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଆଇନରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ନେଇପାରିବେ।

Source :-The Indian Express ।

Rewrite AI assisted,   (AI generated photo)

(ସତର୍କ ସୂଚନା: ଏହି ଖବରରେ ପ୍ରକାଶିତ ଆଇନଗତ ତଥ୍ୟ କେବଳ ସାଧାରଣ ସୂଚନା ଓ ସଚେତନତା ପାଇଁ। ଏହାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନଗତ ପରାମର୍ଶ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ। କୌଣସି ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଆଇନ, ଅଦାଲତଙ୍କ ମୂଳ ରାୟ/ଆଦେଶ କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟ ଆଇନଜୀବୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।)